Βουδαπέστη: Όταν η νοσταλγική Βούδα συνάντησε την ασυγκράτητη Πέστη

Θα μπορούσαν να ήταν δυο φίλες που συναντήθηκαν και παρέσυρε η μια την άλλη στον κόσμο της. Η μια παραδοσιακή με στοιχεία αριστοκρατικής καταγωγής που προσπαθεί να διατηρήσει τις ρίζες της. Η άλλη μαθημένη σε πιο δύσκολες καταστάσεις θέλει να επιβιώσει ποικιλοτρόπως και ανοίγεται σε κάθε τι νέο, ελκυστικό και προκλητικά τουριστικό. Δεν πρόκειται για φίλες, αλλά για τις δυο πλευρές της Βουδαπέστης, που η ένωσή τους χαρίζει στον επισκέπτη μια πολύπλευρη εμπειρία. H Βούδα αποκαλύπτει στον επισκέπτη την πάλαι ποτέ αίγλη της μέσα από τα υπέροχα αριστοκρατικά κτίρια της, ενώ η Πέστη είναι γεμάτη καταστήματα γνωστών αλυσίδων, τουριστικά σημεία και χώρους με Thai massage.

Δεν θα σου γράψω για τα σημεία ενδιαφέροντας και τα μουσεία που αξίζει να επισκεφτείς. Αυτά μπορείς να τα βρεις σε οποιοδήποτε τουριστικό οδηγό. Θα σου γράψω όμως για την αίσθηση που σου αφήνει ο ρυθμός της πόλης που είναι αργός, ήρεμος και παράλληλα ζωντανός, ανανεωτικός σαν να προετοιμάζεται για μια δυνατή εξέλιξη.

Τα περισσότερα κτίρια της πόλης είναι καθηλωτικά. Παγωμένα στον χρόνο σε παραπλανούν δίνοντάς σου την εντύπωση ότι μεταφέρθηκες σε έναν άλλον αιώνα. Οι κάτοικοι έχουν μια έμφυτη ευγένεια, μια εσωτερική καλλιέργεια, που εκδηλώνεται αυθόρμητα και σε σκλαβώνει τόσο έντονα που σκέψεις περνούν από το μυαλό σου ότι μάζεψαν όλους τους καλούς τρόπους από τους άλλους λαούς και τους μοίρασαν μεταξύ τους.

Η πόλη είναι γεμάτη ασύνδετες μεταξύ τους γωνιές, περιοχές διαφορετικού αρχιτεκτονικού χαρακτήρα και βιοτικού επιπέδου. Η περιπλάνηση στις γειτονιές έχει μια γοητεία. Η εβραϊκή συνοικία είναι μια από τις πιο ανερχόμενες περιοχές, καθώς εκεί έχουν αρχίσει και αναπτύσσονται καφέ, μπαρ και εστιατόρια. Θυμίζει πολύ το Γκάζι και την περιοχή του Ψυρρή στη δεκαετία των ‘90ς. Πολλά εγκαταλελειμμένα σπίτια και μικρές παλιές  πολυκατοικίες βρίσκονται στην εβραϊκή γειτονιά περιμένοντας να ρημάξουν τελείως… κι ανάμεσα σε αυτά τα ετοιμόρροπα κτίρια ξεπροβάλλουν καταστήματα εναλλακτικού περιεχομένου, εστιατόρια με καλό φαγητό κι εμπορικά μαγαζιά με ιδιαίτερα χειροποίητα πράγματα που μπαίνεις στον πειρασμό να χαζέψεις. Εκεί, βρήκα και το μαγαζί mitter sisters, όπου τρεις αδερφές κατασκευάζουν ιδιαίτερες χειροποίητες τσάντες και σε προσκαλούν να παρακολουθήσεις ένα τετράωρο workshop, όπου διδάσκουν την τέχνη τους και δίνουν την ευκαιρία να δημιουργήσεις τη δική σου τσάντα με την καθοδήγησή τους. Στην εβραϊκή συνοικία, στην πιο αντιφατική γειτονιά της Βουδαπέστης βρίσκονται και τα φημισμένα ruin bars, παρατημένα κτίρια που έχουν μεταμορφωθεί σε πρόχειρα μπαράκια. Το πιο γνωστό απ΄αυτά είναι το Szimpla Kert.

Το εμβληματικότερο σημείο της πόλης είναι εκεί όπου ενώθηκαν η Βούδα και η Πέστη. Στα παράλια του Δούναβη απλώνεται το μεγαλείο της ιστορίας τους. Η βόλτα στην προβλήτα είναι αδύνατον να μη δημιουργήσει μια συναισθηματική φόρτιση. Τα παπούτσια στις όχθες του Δούναβη αποτελούν το πιο συγκλονιστικό μνημείο μιας πόλης που δεν ξεχνά, αλλά παραστατικά και σιωπηλά μεταφέρει τα γεγονότα που τη σημάδεψαν. Εξήντα ζευγάρια σιδερένια παπούτσια, αντρικά μποτίνια, γυναικεία τακούνια, αρβίλες, αλλά και παιδικά παπουτσάκια στέκονται σαν λάφυρα μιας κτηνωδίας. Την περίοδο 1944-1945 οι Εβραίοι της πόλης εκτελέστηκαν σε εκείνο το σημείο, χωρίς διακρίσεις φύλων και ηλικιών. Σύμφωνα με την ιστορία, τους έπνιγαν με φρικτό τρόπο. Τους έδεναν ανά τρείς και πυροβολούσαν τον  μεσαίο, ώστε το βάρος του σώματός του που έπεφτε στον ποταμό να παρασύρει και τους άλλους δύο. Πριν τους δέσουν τους υποχρέωναν να βγάλουν τα παπούτσια τους, τα οποία θεωρούνταν πολύτιμο αγαθό και να τα αφήσουν στην προβλήτα. Αυτή ήταν η τραγική κατάληξη, ο επίλογος της άλλοτε ακμάζουσας εβραϊκής κοινότητας που ζούσε στην περιοχή.

Κοντά στο μνημείο των «ταλαιπωρημένων» παπουτσιών, στέκεται η μεγάλη αντίθεση, το μεγαλοπρεπές Κοινοβούλιο, το δεύτερο μεγαλύτερο κοινοβουλευτικό κτίριο της Ευρώπης, το πιο εντυπωσιακό κτίσμα της πόλης, ένα αρχιτεκτονικό κομψοτέχνημα που ξεχωρίζει από μακριά. Το βράδυ φωτίζεται για λίγες ώρες καταδεικνύοντας το μέγεθός του.

Λίγο πιο κάτω, η αλυσίδα των Λεόντων είναι η πρώτη μόνιμη γέφυρα που ένωσε τη Βούδα με την Πέστη και αποτελεί ορόσημο ενότητας και προόδου. Μια γέφυρα που είναι γεμάτη συμβολισμούς… ζωή, ενέργεια, όνειρα και δέσμευση όλων εκείνων που πέρασαν από τη μια μεριά στην άλλη και συνεργάστηκαν για την ίδρυση της νέας πόλης. Φυσικά, όπως συμβαίνει στις περισσότερες γέφυρες των μεγαλουπόλεων, έτσι και απ’ αυτήν δεν λείπουν τα δείγματα άλλων δεσμών, λουκέτα γεμάτα μονογράμματα και καρδούλες που στέκονται εκεί σαν παραστατικά αγάπης.

Η Βουδαπέστη δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο. Αρκεί μια βόλτα στους δρόμους της για να γοητεύσει και τον πιο αδιάφορο επισκέπτη. Τα τραύματα του κομμουνισμού που βασίλευε σε αυτήν έως και το 1989 είναι εμφανή σε κάποια σημεία, όπως στην πλατεία Ελευθερίας, όπου ξεδιπλώνεται η κομμουνιστική ιστορία, αλλά εξίσου εμφανής είναι και η εξέλιξη της πόλης, η οποία γίνεται μεθοδικά, σεβόμενη το παρελθόν και αγκαλιάζοντας το μέλλον με τον πιο ομαλό τρόπο… κι όπως έχει γράψει ο Βρετανός συγγραφέας Michael John Harrison, η Βουδαπέστη είναι ένας προνομιακός τόπος για όνειρα. Το πληθωρικό όραμα της Ανατολής για τη Δύση, η ανήσυχη παραίσθηση της Δύσης για την Ανατολή.

 

ΥΓ 1: Που στάθηκα προσωπικά και ονειρεύτηκα; Στη βιβλιοθήκη της, που μπήκα μέσα και δεν ήθελα να βγω. Ήθελα να γυρίσω πίσω στα φοιτητικά μου χρόνια και να έχω τη δυνατότητα να βρίσκομαι σε έναν τέτοιο χώρο για να μελετάω.

ΥΓ 2:Που το όνειρο έγινε απογοήτευση; Στο πολυφημισμένο New York Cafe για το οποίο είχα μεγάλες προσδοκίες. Πήγα βράδυ – ίσως αυτό να έπαιξε ρόλο- και η εικόνα που μου έμεινε ήταν ένας κρύος τεράστιος χώρος, χωρίς ιδιαίτερη ταυτότητα. Πολύ ωραία ταβάνια, ωραίες λεπτομέρειες στους τοίχους, αλλά μαρμάρινο, ψυχρό περιβάλλον που του έλειπαν τα στοιχεία της ζεστασιάς. Επίσης ο φωτισμός είναι κακός. Ο χώρος βγαίνει ωραία στις φωτογραφίες, αλλά στην πραγματικότητα δυσαρεστεί. Το προσωπικό ήταν πολύ εξυπηρετικό και τα cocktails του φανταστικά. Ίσως αν άλλαζαν κάποια σημεία να άξιζε την προβολή που του δίνουν.